خلأ بزرگ دیپلماسی رسانهای در جهان اسلام احساس میشود
حقوقدانان کشور باید از الان و حتی سالها پس از جنگ، به مستندسازی جنایات انجامشده در طول این جنگ کمک کنند.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه، به همت معاونت ارتباطات و امور بینالملل دانشگاه ادیان و مذاهب، نشست تخصصی «دیپلماسی فرهنگی، رسانهای و علمی در جنگ رمضان» با حضور جمعی از کارشناسان و مسئولان عرصه دیپلماسی کشور برگزار شد.
دکتر حمید مکارم، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در قم، در نشست تخصصی «دیپلماسی فرهنگی، رسانهای و علمی در جنگ رمضان» سخنان خود را با تأکید بر اهمیت دیپلماسی عمومی در کنار جنگهای نظامی آغاز کرد و گفت: «متأسفانه دیپلماسی چه به صورت سنتی و چه به صورت مضاف (علمی، فرهنگی و رسانهای) حلقه مفقودهای است که کمتر به آن توجه میشود. برخی تصور میکنند دیپلماسی مقابل جنگ یا متفاوت و متضاد با عملیات نظامی است، در حالی که دیپلماسی مکمل جنگ است.»
وی با اشاره به تجربه جنگ ایران و عراق افزود: «حتی آن جنگ نیز در نهایت به دیپلماسی ختم شد، اما بحث امروز ما دیپلماسی مضاف است؛ دیپلماسی علمی، فرهنگی و رسانهای.»
خلأ بزرگ در دیپلماسی رسانهای
دکتر مکارم با نقد وضعیت موجود در حوزه دیپلماسی رسانهای تصریح کرد: «علیرغم اقدامات انجامشده در فضای مجازی و ابتکارات خودجوش دوستان، همچنان خلأ بزرگی در شبکههای تلویزیونی و مطبوعات جهان عرب و جهان اسلام احساس میشود. اولین مخاطبان ما ملتهای منطقه هستند و در وهله دوم افکار عمومی جهان غرب.»
وی با مقایسه جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه رمضان گفت: «در جنگ ۱۲ روزه، سوالات و ابهامات بسیار کمتر بود و همگرایی نخبگان جهان اسلام بیشتر بود، زیرا ما مستقیماً با دشمن صهیونیستی مقابله میکردیم. اما در جنگ فعلی، با توجه به ورود به عرصههای جدید، سوالات و شبهاتی توسط رسانههای جهان عرب دامن زده میشود که نیازمند شفافسازی است.»
تبیین رژیم حقوقی تنگه هرمز از ضروریات
رئیس نمایندگی وزارت خارجه در قم به دو شبهه اصلی رسانههای معاند اشاره کرد و گفت: «یکی بحث رژیم حقوقی تنگه هرمز است که باید به صورت مستدل پاسخ داده شود. دیگری حمله به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه است که آنها آن را “حمله به کشورهای حوزه خلیج فارس” نام میبرند. این اقدامات باید تبیین شود که چه به لحاظ فقهی و چه به لحاظ حقوق بینالملل، حق مشروع ما برای دفاع از خود در برابر کشورهایی است که از دشمن آمریکایی و صهیونیستی میزبانی میکنند.»
لزوم مستندسازی جنایات جنگی
دکتر مکارم بر ضرورت حضور فعال حقوقدانان کشور در عرصه بینالمللی تأکید کرد: «حقوقدانان کشور باید از الان و حتی سالها پس از جنگ، به مستندسازی جنایات انجامشده در طول این جنگ کمک کنند و پروندههای حقوقی در سازمانهای بینالمللی تشکیل دهند.»
وی با اشاره به اقدام مثبت یکی از اساتید دانشگاه قم گفت: «ایشان فهرستی از اصطلاحاتی که نباید در فضای جنگ به کار ببریم و عبارات جایگزین را تهیه کرده است، زیرا هر عبارت بار معنایی خاصی دارد که ممکن است بعداً برای ما مشکلساز شود.»
اقدامات مثبت و تأثیرگذار
دکتر مکارم در پایان به اقدامات مثبت دستگاه دیپلماسی اشاره کرد و گفت: «سفرا و دیپلماتهای ما در خارج از کشور، توییتهای مناسب تهیه و کلیپهایی متناسب با فرهنگ غرب و مخاطب منتشر کردند که بازخوردهای بسیار خوبی داشته است. همچنین مکاتبات گسترده علما، بزرگان حوزه، اساتید دانشگاه و حقوقدانان در قالب نامهها، طومارها و بیانیههای چندزبانه به مخاطبان مختلف جهان ارسال شده و پاسخهای مثبتی نیز دریافت کردهایم.»
وی همچنین به نامه اخیر ۳۰۰ نفر از اساتید حوزه و دانشگاه به پاپ و رهبران دینی اشاره کرد و آن را اقدامی مؤثر ارزیابی نمود.
دکتر مکارم افزود: «باید پذیرفت که با وجود خدمات و زحمات زیاد، هنوز ضعفهایی وجود دارد. چند نفر پاسخگوی ما در شبکههای عربی و انگلیسی هستند که بتوانند در مناظرات شرکت کنند؟ چند ایرانی داریم که به زبان عربی مسلط باشند و خوراک کافی هم داشته باشند؟ همین تعداد انگشتشمار هستند. با این ۳۰ میلیون “جانفدای رسانهای” که حاضرند جان خود را بدهند، آیا نمیتوانیم ۳۰ نفر حقوقدان، رسانهای و دانشگاهیِ زباندان پیدا کنیم؟ قطعاً هستند، اما کسی باید به سراغ آنها برود و شبکهسازی کند.»
گفتنی است در نشست تخصصی «دیپلماسی فرهنگی، رسانهای و علمی در جنگ رمضان»، دکتر حمید مکارم (رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در قم)، دکتر مصطفی دریاباری (رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی) و دکتر محمدعلی ربانی (مدیرکل توسعه همکاریهای علمی دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) به ایراد سخنرانی پرداختند.
